Barokksmiðja Hólastiftis – barokksmidjan@holar.is

Ljósmynd af virginalnum eins og hann leit út í byrjun maí 2013

Ítalska sembalsmiðnum Tony Chinnery miðar vel við smíði virginalsins sem Barokksmiðjan pantaði hjá honum á síðasta ári. Nú stefnir allt í að hljóðfærið verði tilbúið fyrir Barokkhátíð á Hólum í lok júní. Vígsla hljóðfærisins er á dagskrá fyrsta dags hátíðarinnar og leikur sænski semballeikarinn Lars Sjöstedt á hljóðfærið en með honum leikur á tónleikunum kona hans, Maria Sjöstedt, sem er fiðluleikari. Hljóðfærið nýja er mikill fengur fyrir starf Barokksmiðjunnar.

Sérstaklega ber að þakka Menningarráði Norðurlands vestra og Menningarráði Eyþings fyrir myndarlega stofnstyrki til þessa verkefnis. Sömuleiðis Arngrími Jóhannssyni tónlistarunnanda og flugmanni.

Jón Þorsteinsson við kennslu í Hólaskóla í júní 2012

Í ráði er að Jón Þorsteinsson, söngvari og söngkennari í Amsterdam, haldi söngnámskeið á Barokkhátíð á Hólum í sumar með svipuðu sniði og hann gerði á liðnu sumri. Námskeiðið gerði mikla lukku, bæði hjá nemendum Jóns en líka hjá öðrum þátttakendum í hátíðinni og gestum sem heyrðu sönginn út á hlað Hólaskóla. Barokksmiðjan niðurgreiðir námskeiðið en vegna kostnaðar verða nemendur nú að greiða svolítið gjald fyrir kennsluna, líklega 10.000 til 15.000 krónur. Það er þó ódýrt miðað við hversu mikið nemendur fá fyrir sinn snúð á námskeiðinu, fyrir utan allt annað sem njóta má á Barokkhátíð á Hólum. Áhugasamt söngfólk getur haft samband við Jón beint til að fá upplýsingar. Netfang hans er jon.thorsteinsson0@gmail.com. Skráning fer svo fram á netfangið barokksmidjan@holar.is.

Kæru barokkaðdáendur. Nú er um að gera að taka frá síðustu dagana í júní og merkja þá Barokkhátíð á Hólum. Hátíðin verður glæsilegri en nokkru sinni. Fyrstu dagskrárdrögin eru alveg að verða tilbúin til birtingar en nefna má hefðbundna hluti eins og dansnámskeið Ingibjargar Björnsdóttur, Jón Þorsteinsson verður með söngnámskeið, þrennir hádegistónleikar verða á hátíðinni og einn af hápunktunum verður vígsla nýs virginals sem Barokksmiðjan eignast senn. Jón Hlöðver Áskelsson, tónskáld á Akureyri, er varamaður í stjórn Barokksmiðjunnar og hann sendi þessar vísur í tilefni af þessu öllu saman:

Barokksmiðja er bragabót
sem bætir glóð í lífið.
Þar verður gleði! ei hætishót
hljómar leiða kífið.

Þar virginalið lífsins ljóð,
leikur á hjartans strengi,
þar bregður ljósi á barrokslóð
þar brosa fjöll og engi.

Þar sporin tekur sprund við hal,
þar spretta fögur blómin.
Við músu gyðju tekið tal
þar tindrar sumarljóminn.

Sögulegum áfanga er náð. Barokksmiðjan hefur greitt ítalska sembalsmiðnum Tony Chinnery staðfestingargjald upp í virginal sem afhentur verður í ársbyrjun 2014. Þetta er eftirmynd hljóðfæris eftir ítalska smiðinn Guarracino sem uppi var á síðari hluta sautjándu aldar og bjó í hertogadæminu af Napolí. Svo virðist sem hann hafi sérhæft sig í smíði virginala með ferhyrndu lagi og eru níu hljóðfæri varðveitt eftir hann í opinberum söfnum og einkasöfnum. Ytra byrðið er úr síprusviði geirnegldar saman á hornunum. Upprunalegu hljóðfærin hafa fjögurra áttunda tónsvið með stuttri áttund í bassanum. Hljóðfærið á myndinni hér til hliðar hefur krómatískan bassa og sviðið nær frá C upp í d“’. Uppsetning strengjanna hefur verið vandlega hönnuð til að gefa sem mestan hljóm og útkoman er hljóðfæri sem auðvelt er að flytja með sér en hljómar ekki ósvipað sembal í fullri stærð. Hljóðfærið verður mikil lyftistöng fyrir starfsemi Barokksmiðjunnar, nýtist við æfingar og tónleikahald á Akureyri en ekki síst á Barokkhátíð á Hólum enda verður auðvelt að fara með það milli húsa á Hólum. Framtíðardraumurinn er að láta smíða kistuorgel hjá Orgelbau Rohlf í Neubulach í Þýskalandi og tengja hljóðfærin saman svo úr verði strengjaorgel. Hér fyrir neðan er mynd af Guarrachino-hljóðfærinu í ferðakassa og á undirstöðum sem fylgja.

Stórkostlegur einleikur Petris Arvos blokkflautusnillings ásamt frábærri hljómsveit Barokkhátíðar 2012 var lokapunkturinn á hátíðinni sem lauk á Hólum í gær, sunnudag. Leikinn var blokkflautukonsert í c-moll fyrir altblokkflautu og strengjasveit, eitt erfiðasta verk Telemanns fyrir blokkflautu. Petri sýndi mikil tilþrif, sérstaklega í lokakaflanum, Tempo di minuet, sem er hraður og flókinn. Hildigunnur Halldórsdóttir náði frábærum árangri með hljómsveitina í ár og ekki má gleyma Láru Sóleyju Jóhannsdóttur sem á stóran þátt í því líka hversu góð hljómsveitin var. Lára sýndi líka hvað hún getur á hádegistónleikum í Auðunarstofu á föstudaginn. Þar var hinn aldni barokksnillingur Jaap Schröder meðal áheyrenda og hann bar mikið lof á Láru. Á hátíðartónleikunumí gær sungu nokkrir söngnemendur af námskeiði Jóns Þorsteinssonar við meðleik hljóðfæraleikara og einnig fluttu þau Sveinrún Eymundsdóttir blokkflautu, Gunnar Þorgeirsson barokkóbó og Eyþór Ingi Jónsson orgel tríósónötu í c-moll eftir Telemann. Sveinrún er mikil listakona og frábært að íslenskt barokklíf skuli hafa eignast svo góðan blokkflautuleikara sem hún er.

Í hátíðarmessunni á sunnudagsmorgun messaði séra Hjörtur Pálsson, hljómsveitin lék og þau Aðalheiður Ólafsdóttir og Pétur Oddbergur Heimisson sungu dúett. Jón Þorsteinsson söng líka tvo sálma undir útdeilingu og Eyþór Ingi Jónsson var organisti.

Barokkhátíð á Hólum 2012 tókst í alla staði mjög vel og þátttakendur fóru afskaplega ánægðir heim á leið. Fimmta barokkhátíðin á Hólum verður haldin 27.-30. júní 2013, að sjálfsögðu enn glæsilegri en í ár.

Dagskráin á Barokkhátíð á Hólum í dag, laugardaginn 23. júní, var sannkölluð tónlistarveisla. Í hádeginu léku nemendur á fiðlunámskeiði Hildigunnar Halldórsdóttur í Hóladómkirkju, meðal annars íslenska þjóðlagið María meyjan skæra sem heyra má og sjá hér: María meyjan skæra

Petri Arvo í Auðunarstofu

Petri Arvo, blokkflautuleikari frá Finnlandi kynnti sögu blokkflautunnar í afar fróðlegu erindi með tóndæmum og svo lék blokkflautukvartett hans, Q Consort á stórkostlegum tónleikum í Hóladómkirkju. Myndband frá tónleikunum verður vonandi sett hér á vefinn mjög fljótlega. Jón Þorsteinsson hélt áfram að kenna söngnemum sínum og tónar þeirra bárust um hlaðið á Hólum. Sömuleiðis kenndi Ingibjörg Björnsdóttir barokkdansana sem voru dansaðir í kvöld á Barokkballi í Hólaskóla.

Þá var snæddur hátíðarkvöldverður og voru Lára Sóley Jóhannsdóttir og Hjalti Jónsson veislustjórar. Söngnemar Jóns Þorsteinssonar létu ljós sitt skína, systkinin Kristín og Ástbjörn Haraldsbörn sýndu barokkdansa íklædd ekta barokkfötum úr eigu Þjóðleikhússins. Búningarnir eru frá sjötta áratug síðustu aldar, eftirmyndir fatnaðar frá barokktímanum við sænsku hirðina.

Jaap Schröder

Einn af frumkvöðlum barokkhreyfingarinnar í Evrópu á síðari hluta tuttugustu aldar, hollenski fiðluleikarinn Jaap Schröder, tekur þátt í Barokkhátíð á Hólum og hélt tónleika í Hóladómkirkju í gær, föstudag, ásamt Hildigunni Halldórsdóttur fiðluleikara og Sigurði Halldórssyni sellóleikara. Einnig kom hljómsveit hátíðarinnar fram á tónleikunum og þar gafst ungum hljóðfæraleikurum sem sóttu námskeið Barokksmiðjunnar á Akureyri einstakt tækifæri til að leika með þessum aldna meistara sem nú er á 87. aldursári en í fullu fjöri.

Hildigunnur Halldórsdóttir, leiðari hljómsveitarinnar

Sól og blíða var á Hólum í hádeginu í dag, 21. júní,  þegar Barokkhátíðin byrjaði með tónleikum Vilhjálms Inga Sigurðarsonar og Eyþórs Inga Jónssonar í Hóladómkirkju. Tónleikarnir tókust frábærlega og síðar í dag hélt Vilhjálmur erindi um sögu trompetsins frá því menn spiluðu á dýrahorn fyrir mörg þúsund árum og til okkar daga. Söngnámskeið Jóns Þorsteinssonar byrjaði líka í dag og dansnámskeið Ingibjargar Björnsdóttur. Í kvöld litu þátttakendur á hátíðinni inn á Bjórsetri Íslands þar sem fá má bjór hússins sem hvergi er seldur annars staðar. Nokkur gengu svo upp í Gvendarskál í kvöldsólinni. Á morgun hefst dagurinn með morgunleikfimi við Auðunarstofu og meðal atriða á morgun má nefna hádegistónleika Láru Sóleyjar Jóhannsdóttur, Sigurðar Halldórssonar og Eyþórs Inga Jónssonar. Meðfylgjandi er tóndæmi frá tónleikum Vilhjálms Inga og Eyþórs í dag. photo.php?v=380034482045671

Jón Þorsteinsson

Að minnsta kosti tíu söngnemendur verða á söngnámskeiði Jóns Þorsteinssonar á Barokkhátíð á Hólum 2012. Söngurinn verður áberandi í dagskrá hátíðarinnar og söngnemum gefst kostur á að koma fram á söngvökunni á föstudagskvöld, hátíðarkvöldverðinum á laugardagskvöld, í messunni á sunnudagsmorgun eða jafnvel á hátíðartónleikunum kl. 14 á sunnudag. Jón tekur nemendur í einkatíma, heldur fyrirlestur og svo verður smíðað eitthvað úr þeim efniviði sem til staðar verður. Þannig er Hólabarokkið, smiðja fyrir alla, lærða og leika, til að búa til eitthvað skemmtilegt, læra, kynnast og njóta lífsins. Söngnámskeiðið fer fram í stofu á annarri hæð í Hólaskóla.

Barokkkvöldverður verður Laugardagskvöldið 23. júní í sal Hólaskóla. Óskað er eftir að þátttakendur á Barokkhátíð 2012  troði upp með ýmis atriði, gamanmál, tónlist, leiklist, ræður eða annað skemmtilegt. Meðal annars sýna tveir ungir dansarar barokkdansa uppáklæddir í 17. aldar tískufatnaði. Þetta eru systkinin Ástbjörn og Kristín Haraldsbörn og þau eru nemendur Ingibjargar Björnsdóttur í listdansi. Loks verður slegið upp barokkballi með undirleik hljómsveitar hátíðarinnar. Veislustjórar verða Lára Sóley Jóhannsdóttir og Hjalti Jónsson. Rétt er að vekja athygli á dansnámskeiði Ingibjargar Björnsdóttur sem er fastur liður á hátíðinni. Námskeiðið stendur frá fimmtudegi fram á laugardag og í ár verður lögð áhersla á aðgengilega dansa sem auðvelt er að tileinka sér. Dansinn er mikilvægur hluti af barokkmenningunni og í raun órjúfanlegur hluti af tónlistarlífi barokktímans. Það er því gott að kunna svo sem eins og einn léttan barokkdans.